Nieuws

123457

Ecologisch bewustzijn

24 september 2020

Goede kunst is vaak van een verontrustende schoonheid. Een paradox die precies laat zien waarom kunst zo belangrijk is voor de geestelijke hygiëne in onze samenleving. Niet alleen door de schoonheid en de technische vaardigheid van de kunstenaar doet het iets met ons als beschouwer, maar ook omdat er vaak sprake is van een onheilspellend element dat ons aan het denken zet over het leven, over ons bestaan. Kunst kan je dus overvallen, schokken, emotioneren als je bereid bent iets langer stil te staan bij het kunstwerk of de installatie in kwestie. Iets van die schijnbaar tegenstrijdige gevoelens bemerkte ik bij mezelf bij het bezoeken van de tentoonstelling ‘Beating around the bush; scenes from the anthropocene’ in het Bonnefantenmuseum in Maastricht.

Lees verder...

Chaos en samenhang

30 augustus 2020

Wat een grote herdenking had moeten worden werd een grootse her-denking. 75 jaar geleden kwam er een eind aan een kwellende oorlog, vol chaos en vernietiging. We vierden dit massaal in afzondering, met alleen het vervreemdende beeld voor ons van een lege Dam. Wat we hoorden, waren stemmen die ons herinnerden aan een tragisch en niet onomstreden verleden, omlijst door het gekoer van duiven. Het was ook 75 jaar geleden dat vlak voor de bevrijding de beroemde Duitse kunstenaar Anselm Kiefer geboren werd in Donauschingen, een dorpje aan de monding van de Donau dat kort tevoren door de geallieerden zwaar werd gebombardeerd. Die coïncidentie triggerde mij en deed de vraag rijzen hoe Kiefer tegen oorlog, vernietiging en chaos heeft aangekeken. Door bestudering van zijn werk wist ik dat dit thema leidend was in zijn buitengewone productie van aangrijpende kunstwerken. En, waar ik met studie ook achter kwam is dat zijn kunst ongekende actualiteitswaarde en relevantie bezit.

Lees verder...

Verdingelijking

17 augustus 2020

Eindelijk een zittend politicus die haar kwetsbaarheid en plein publiek durft te laten zien. Het gaat , om de politica, Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). Zij had op zondag 16 augustus 2020 het podium tijdens het televisieprogramma ‘Zomergasten’ en benutte de hele avond, om telkens zoekend naar de juiste woorden, haar ideeën over zichzelf, hoe zij in het leven staat en tegen de politiek aankijkt te delen met haar tafelgenoot en interviewster, Jeanine Abbring. Beiden boeren dochters en dat zorgde voor de juiste afstemming.

Lees verder...

Leerling, leraar, leider

24 juni 2020

Voor de nieuwe ont-hiërarchiserende tijd, waarin de samenleving zich creatief samenwerkend - dus horizontaliserend – ontwikkelt, worden de zaden van die verandering vooral in het onderwijs geplant. Dat begint al vroeg bij jonge kinderen op school en loopt door in het werk van de toekomst. Bij een paar verhelderende inzichten wil ik een moment stil staan, omdat ze iets van een richting aan geven, waarin we het met al die talenten van mensen moeten zoeken.

Lees verder...

Menselijke kwetsbaarheid

23 mei 2020

‘Kwetsbaarheid’ en het omgaan met kwetsbaarheid is iets dat mij al langer bezighoudt[1] en de laatste tijd raakt. Dan denk ik niet alleen aan de Corona crisis en hoe deze van onze politieke leiders (betrekkelijke) stuntelaars maakt, maar ook aan de degenen die door het beleid als ‘kwetsbaar’ worden aangemerkt en niet bereikt mogen worden. Vooral denk ik aan al die zorgmedewerkers die hun hart op de goede plaats hebben en bijdragen aan (de kwaliteit van) het leven van medemensen. Zij zijn het die opkomen voor de kwetsbaren, maar zelf ook kwetsbaar blijken te zijn geworden. Hoe kan dat en wie kan mij helpen die analyse te ‘ontraadselen’?

 

[1] Zo verbaas ik mij al jaren over de agressie jegens ambulance hulpverleners die in seconden handelend optreden om mensen hun leven te redden, maar die tijdens hun werk beschimpt, bespogen en zelfs aangevallen worden. Veel omstanders hebben hun emoties niet onder controle reageren hun ongenoegen af op de hulpverleners. Onderzoek toont aan dat die emoties divers zijn, maar heel vaak gaat het om psychiatrische gestoorde mensen en vaak zijn drank en drugs in het spel.

Lees verder...

Schijnbare vaagheid

23 april 2020

Het lezen van de indrukwekkende biografie over Leonardo dan Vinci van Walter Isaacson vormt de bevestiging van het beeld dat ik geleidelijk aan heb opgebouwd over het genie Leonardo. En dan gaat het niet alleen om de betovering van de Mona Lisa in het Louvre, maar ook om de fenomenale ontwerpen van instrumenten die hun schaduw werpen over de toekomst[1]. Wat Isaacson ons toont is dat Leonardo da Vinci (1452-1519) weliswaar zo’n vijf honderd jaar geleden leefde, maar met z’n ene been al in de moderne tijd stond. Ik wil dat illustreren aan de hand van zijn schilderkunst. Deze laat ons iets zien over de huidige tijd waarin we leven.

 

[1] Mooie voorbeelden daarvan zijn te vinden in Château de Cloux, nu Clos Lucé, dat koning Frans I van Frankrijk in Amboise voor Leonardo bestemde en dat zijn laatste verblijfplaats zou zijn. Op 2 mei 1519 blies Leonardo daar zijn laatste adem uit.

Lees verder...

De kus van Corona

24 maart 2020

Het Coronavirus, aangeduid met de technische term COVID-19, waart rond en ondergraaft als onbekend natuurverschijnsel ons zelfvertrouwen en – helaas – ook het laatste restje weerstandsvermogen van ouderen. De kus van Corona blijkt voor veel kwetsbare ouderen met weinig veerkracht een doodskus te zijn. Van uur tot uur worden we door de media geïnformeerd over het aantal gemelde besmettingen en het aantal mensen dat onder het virus bezweken is. We spreken van een crisis. Twee vragen houden mij bezig. In hoeverre wijkt deze crisis af van die andere crises, zoals de klimaatcrisis, de crisis in de zorg, het onderwijs, de woningmarkt en zelfs de financiële bankencrisis? Anders geformuleerd: waarom kust Corona ons wakker, uitgezonderd de veroordeelde ouderen, maar zitten we op het gebied van klimaat, zorg, onderwijs en financiële sector nog steeds middenin de prut? En: kan dat wakker kussen dan ook iets betekenen voor een andere manier waarop we tegen klimaat, zorg, onderwijs, wonen en economie in het algemeen aankijken en daarin een mogelijk versnelling aanbrengen?

Lees verder...

Nieuwe adem, nieuwe energie

23 februari 2020

Ons democratisch bestel draagt zorg voor een principieel wankele balans tussen de drie deelsystemen: samenleving, overheid en bedrijfsleven. Democratie is het spannende systeem dat recht doet aan de burgers, waarin eerlijk ondernemerschap ruimte wordt gegeven en waarbij de overheid zorgvuldig luistert naar de signalen van de tijd en daar, bij voorkeur, zo onzichtbaar mogelijk op reageert of liever nog anticipeert. Dat vereist van alle drie partijen verantwoordelijkheidsbesef en (moreel) leiderschap. Maar vooral van de samenleving zelf, van de burgers die bereid zijn te strijden voor een werkende democratie. Er zijn echter signalen dat de wankele disbalans aan het doorslaan is naar een structurele onbalans[1]. Een onbalans die het primaat toekent aan de markteconomie.

 

[1] Deze onbalans wordt zichtbaar op verschillende ruimtelijke schaalniveaus - wereld, land en lokaal – en maakt de situatie daarom zo complex.

Lees verder...

Topophilia

24 januari 2020

‘Plaats’ is een centraal begrip in de geografie en is via de geografie ook in het discours van de hedendaagse gebiedsontwikkeling beland. In de branding en marketing van steden is de factor ‘plaats’ van groot belang en vormen de aantrekkelijke plaatskenmerken vaak de belangrijkste succesvoorwaarden voor steden in hun concurrentie met andere steden om bijvoorbeeld bedrijven binnen te halen. In technische termen wordt dan van place-making gesproken. Men doelt daarbij op die maatregelen die overheden en andere belanghebbende actoren nemen om in de bijzondere culturele kenmerken van ‘plaats’ te investeren[1].

 

[1] Zie bijvoorbeeld Sako Musterd en Zoltán Kovács (eds.) (2013) Place-making and Policies for Competitive Cities. John Wiley & Sons. Ltd. Oxford.

Lees verder...

De regel of de geest

23 december 2019

Onlangs werd mijn aandacht getrokken door een klein artikel in de krant over de wachtgeldregeling. Te midden van een overweldigende hoeveelheid nieuws over veel drama, tragiek en leed in de wereld, leek het onderwerp betrekkelijk onschuldig. En toch, ik werd gefascineerd door de manier waarop mensen van verschillende partijen de wachtgeldregeling bleken te interpreteren. Al lezende begreep ik dat er achter die interpretaties een wereldbeeld verscholen gaat gevoed door verschillende waarden. Die zeggen iets over deze tijd en de tijd die gaat komen.

Lees verder...

De outsiders blik

23 november 2019

Durven we onszelf een outsiders blik aan te meten? Of zijn we te veel deel geworden van een vanzelfsprekend systeem? Een systeem dat ons kennelijk zoveel gerief biedt dat alternatieven niet in beeld komen. Deze vragen kwamen in mij op bij het bezoeken van de intrigerende overzichtstentoonstelling ‘Woest: Willem van Genk 1927-2005’ in het Outsider Art Museum OAM), onderdeel van het museum de Hermitage in Amsterdam[1]. En hoe belangrijk kan een outsiders blik zijn als we het hebben over grote maatschappelijke vraagstukken?

 

[1] ‘Woest’ slaat volgens de vormgever van de tentoonstelling, Walter van Beirendonck, op de regelmatige ontgoocheling van Van Genk over de wereld en de kwaadheid en frustratie die daar soms onder ligt.

Lees verder...

Leren voor morgen, leren van morgen

23 oktober 2019

In deze blog een beknopt verslag van een hele dag luisteren naar verhalen en initiatieven en zelf ook actief deelnemen aan workshops over de 17 duurzame ontwikkeldoelen (SDG’s), die de Verenigde Naties in 1987 heeft vastgesteld en in 2015 heeft herijkt. Veel steden hebben woensdag 25 september 2019 uitgeroepen tot actiedag en zijn zich bewust van het belang van de jeugd voor de toekomst.

Lees verder...

123457
^ Naar boven