Nieuws

Stuiten op bestuurlijke grenzen

25 juni 2016

Bestuurskundigen kunnen hun borst natmaken. Er is werk aan de winkel. Blijkens de recente signalen van een tweetal studieclubs c.q. commissies moeten we naar een maatwerkdemocratie en zelfs naar een meervoudige democratie. Alles wijst erop dat we te maken hebben met een crisis in de democratie en dat we op zoek moeten naar een ander (sturings)paradigma. 

Lees verder...

Voorbij ons arbeidsbestel

27 mei 2016

Ons huidige arbeidsbestel heeft z’n langste tijd gehad. Dat geldt ook voor de wijze waarop arbeidsorganisaties tegen ‘arbeid’ aankijken. Het bestel toont tekenen van slijtage, de logica ervan wordt niet meer onderkend en mechanismen leiden tot ongelijkheid. Het kan anders als we in het diepe durven te springen. ‘Voorbij’ slaat dus zowel op het verlaten van het oude bestel als op de wenselijkheid om ons te openen voor mogelijkheden die we nu misschien nog niet zien.

Lees verder...

Gedogen en ontwijken

26 april 2016

Ik wil deze column besteden aan het doorlichten van twee begrippen, twee werkwoorden die de afgelopen week door mijn hoofd spookten: gedogen en ontwijken. Begrippen, die na doordenking heel veel zeggen over onze cultuur, zo je wilt ons beschavingsniveau. Alsof dat al niet complex genoeg is, wil ik ze beschouwen in het perspectief van twee boeken. Eén recent, één al wat ouder, die mij op het gebied van cultuur-maatschappelijke diagnose veel inzicht hebben verschaft.

 

 

Lees verder...

Kijken naar gedrag

28 maart 2016

Het dagblad ‘Trouw’ opende afgelopen woensdag met de kop “De aanslagen die Brussel wel en niet verwachtte”. Dit naar aanleiding van de terreuracties op het vliegveld Zaventem en de metro, waarbij veel doden en heel veel gewonden vielen. Hoe afschuwelijk ook, ik moest even door denken over die kop in de krant. Hoe kun je nu tegelijkertijd iets wel en niet verwachten?

 

 

Lees verder...

Kunst oefent uitstel

29 februari 2016

Naarmate de samenleving haar kookpunt nadert, versnelling doel op zich wordt, maatschappelijke verhoudingen zich verharden en we steeds meer vast blijven houden aan oud gedrag, is kunst een manier om anders naar onszelf en de werkelijkheid te kijken. Eigenlijk attendeert kunst ons om goed te kijken. Op een of andere manier zijn we verleerd om goed te kijken. Oefening daarin baart kunst!

 

Lees verder...

Onderwijs uit de greep

25 januari 2016

Ik werd de afgelopen week getroffen door twee discussies over onderwijsvernieuwing, die mij aan het denken hebben gezet en direct de aanleiding vormden voor deze column. Op de radio viel ik middenin een gesprek met een onderwijsexpert die gevraagd werd te reageren op uitspraken van leerlingen dat het onderwijs Nederlands op middelbare scholen, zoals zij dat aangeboden krijgen, saai, dor en onvoldoende relevant is. Een dag eerder las ik in de krant dat excellente scholen in het basis- en voortgezet onderwijs vanaf dit jaar mogen afwijken van regels en wetgeving. Een kans die ze grijpen, zo blijkt uit de krant. Die twee zaken – de onvoldoende inhoud van het vak en de dichtgetimmerde regel- en beheersingsdrang – stellen mij niet erg gerust over de toekomst, te meer niet omdat deze signalen breed voor het gehele onderwijs gelden. Het lijkt erop dat we onszelf gevangen houden door het systeem dat we zelf ontworpen hebben.

 

 

 

Lees verder...

Springen met een korte polsstok

24 december 2015

Nu ik zo achter m’n werktafel zit, al een heel klein beetje in de kerststand van reflectie en overweging, terugblikkend op wat geweest is en over de rand van het nieuwe jaar heen kijkend, bekruipen me twee tegengestelde emoties. Eén van ongelooflijke blijheid, de ander die me juist diep bedroefd stemt. Optimisme en pessimisme vechten om mijn aandacht.

 

 

.

Lees verder...

Een tijd zonder waarom

24 november 2015

 

De Europese verwarring is compleet en schetst in het groot wat ook in het klein, in ons eigen land binnen publieke organisaties speelt. Het is een verwarrende tijd. Een gecoördineerde aanval van radicale islamieten op onze Europese zijnswijze gaat samen met een ‘inval’ van gewone islamitische vluchtelingen die op zoek zijn naar een veilige plek in Europa. Europa als slagveld en veilige haven tegelijkertijd: hoe kan dat waar zijn? Maar ook in onze eigen organisaties, bij overheden, zorginstellingen en onderwijs heerst verwarring. Van een heel andere orde weliswaar, maar toch: er is een duidelijke parallel.

 

 

 

 

Lees verder...

Over het 'ondertussen' en de voorlopigheid van kennis

30 oktober 2015

Verandering vindt plaats ‘in het ondertussen’ en onderzoek gaat ten diepste over de voorlopigheid van kennis. Wat beide bindt, is niet alleen dat elk diep ervaren veranderingsproces onderzoek veronderstelt, maar ook dat het impliciete besef van tijd haaks staat op overheersende en onderdrukkende tijdsregiem.

Lees verder...

Democratische tegenkrachten

23 september 2015

Ons democratisch vertoont tekenen van slijtage. Toch zie je hier en daar de onderstroom boven komen en proberen vernieuwende bewegingen en initiatieven het democratisch tekort op te vangen. Twee recente voorbeelden, beide op het gebied van het milieu, de één met net wel succes, de ander met net geen succes geven aan dat het doorbreken van oude patronen een proces van de lange adem is. De metamorphose van ons democratisch bestel is een traag lopend proces. Wat deze laat zien, is dat met de gedaanteverandering ook onderliggende waardesystemen veranderen.

Lees verder...

Omgaan met de tijdcrisis

25 augustus 2015

Het kennisnetwerk Archimedes, waar ik sinds een kleine twee jaar als kennispartner deel van uitmaak, heeft het thema ‘tijd’ bestempeld als een van de leidende beleids- en onderzoekthema’s van deze tijd. ‘Zeggenschap over tijd’ is een onderwerp dat niet alleen ‘tijdadviseurs’ zal gaan bezighouden, maar vooral ook onszelf. Hoewel het ten principale gaat om een machtsvraagstuk op organisatie- en individueel niveau, reikt het verder en raakt het ook ons privé domein. Ik heb dat persoonlijk tijdens mijn vakantie ervaren, toen in het boeiende cultuurfilosofische boek van Koen Haegens[1] las. In het deel dat gaat over ‘zeggenschap over de toekomst’ legt hij de open zenuwen bloot van onze maatschappij. Ik kom daar verderop op terug.

 

[1] De titel van het boek luidt: Zeggenschap over de toekomst” Neem de tijd; overleven in een go-maatschappij”

 

Lees verder...

Onderzoekend leiderschap

25 juni 2015

De samenleving vraagt om een nieuw soort leiderschap, een vorm van lerend in plaats van belerend leiderschap. Een leiderschap dat traag durft te zijn, zonder vertragend te werken. Een leiderschap, ook, dat in durft in te gaan tegen de trends van exponentiële versnelling. Kortom: een onderzoekend leiderschap dat niet geleefd wordt door de tijd, maar tijd durft te nemen voor de dingen die ertoe doen. Een leiderschap dat interacteert en bemoedigt. Een wijs leiderschap.

Lees verder...

^ Naar boven